Uitleg over wat organisatie opstelling is en het hoe werkt
Ken je dat? Dat er binnen je bedrijf bepaalde onderdelen of teams niet lekker functioneren, maar je er niet je vinger op kan leggen waarom niet? Dat binnen een team de teamprestatie achterblijft, terwijl elk teamlid hun stinkende best doet? Dat een nieuwe manager maar geen voet aan de grond krijgt? Dat er vanuit het personeel veel weerstand tegen verandering is? Of dat er een hoog ziekteverzuim is, terwijl jij toch echt denkt de meest fantastische organisatie te hebben?
Voor dit soort en veel andere vragen werkt een organisatieopstelling.
Wat is een organisatieopstelling?
Een organisatieopstelling is een onderzoeksmethode die gebaseerd is op het systeemdenken. Dat betekent dat je je niet op de afzonderlijke delen concentreert, maar naar het geheel kijkt, zoals een ecosysteem. Dit systeemdenken kan ook toegepast worden op de verhoudingen binnen bedrijven, instellingen en verenigingen.
Deze manier van onderzoeken wordt voornamelijk gebruikt om hardnekkige organisatievraagstukken te doorgronden. Het gedrag van een systeem, dus een bedrijf, instelling of vereniging, is namelijk geen simpele keten van oorzaak- en gevolgrelaties, maar het gaat om het samenspel van zogenaamde deelsystemen (bijvoorbeeld een afdeling, bepaalde personen of een managementlaag) die op elkaar inwerken en elkaar wederzijds beïnvloeden.
Organisatie opstellingen is een eenvoudige, maar zeer effectieve manier om de (verstoorde) dynamiek binnen een organisaties bloot te leggen.
Hoe werkt een organisatieopstelling?
Allereerst zal de begeleider van de opstelling (een onafhankelijke derde) een vraag over de organisatie stellen. Degene die om de opstelling gevraagd heeft om problemen op te lossen (de vraagsteller), wijst dan verschillende ‘representanten’ aan die hij/zij op een bepaalde plek in een ruimte zet. Zo worden de onderlinge verhoudingen gevisualiseerd. Je brengt als het ware de verhoudingen binnen een organisatie in beeld door levend schilderij te maken.
Deze representanten kunnen poppetjes zijn, maar ook mensen en dus niet noodzakelijkerwijs de medewerkers van een bedrijf of leden van een organisatie. Die kunnen wel uitgenodigd zijn om mee te kijken.
Zo kan de vraagsteller van buitenaf naar de verhoudingen kijken en dus het ‘systeem’ zien. Tegelijkertijd voelen de deelnemers ter plekke de afstand tussen hen en de anderen, maar ook de onderlinge dynamiek. Wie staat bij wie en wie kijkt naar wie?
Via vragen en opmerkingen van de begeleider, wordt helder wat de kern van het probleem is en hoe dit effect heeft op de huidige situatie: de plek waar iemand is neergezet, hoe dichtbij iemand bij een ander staat (of hoe ver weg) en de kijkrichting, kan al heel veel zeggen over mogelijke verstoorde verhoudingen binnen een organisatie.
Uiteindelijk is het de bedoeling dat de begeleider de groep herschikt, zodat er oplossingen komen en het ‘systeem’ gezuiverd kan worden.
Voorbeelden van ongewenste dynamieken & vraagstukken kunnen zijn:
- Hoe komt het dat een bepaald team structureel onder de maat presteert als het om omzet gaat?
- Welke producten en/of diensten zijn geschikt om te voegen aan mijn portfolio?
- Of…welke juist niet!?
- Ik wil een bedrijfsovername doen. Wat is de weg naar optimale integratie van ‘oud’ en ‘nieuw’?
- Heeft mijn bedrijf nog voldoende toegevoegde waarde in de huidige economie of zal ik liquideren?
- Heeft de weerstand van mijn personeel te maken met het vertrek van de oprichter? Of ergens anders mee?
- Vanuit welke plek binnen de organisatie wordt het verschil gemaakt?
- Voor wie of wat is dit versterkend? Wie of wat wordt zwakker?
Meer weten hoe we dit bij jouw organisatie kunnen toepassen? Neem dan contact met ons op.
Dit artikel is geschreven door Marco Gorselink. Hij is strategiespecialist en ondernemerscoach bij Brilliant Work. Binnen het team is hij de specialist op het gebied van opstellingen met een opleiding in zowel familie- als organisatieopstellingen. Vanuit zijn bedrijfseconomische en psychologische achtergrond analyseert hij haarscherp wat er gebeurd in je bedrijf. Deze trajecten zijn net als de andere Brilliant Work-trajecten, meestal met subsidie beschikbaar.
